سال

 

سال، دوازده ماه، این مفهوم از مادۀ «س ن و»۱۹ بار و از مادۀ «ع و م» ۹ بار و با آیاتی که این معنا را دارد، آمده است.

چکیده: خدا شب و روز را قرار داد و خورشید را روشن و ماه را تابان کرد و برای آنها منازلی معیّن کرد تا شمارة سال‌ها و حساب را بدانید. پایانِ دوران شیرخوارگی، دو سال است. وقتی انسان به رشد کامل خود و به چهل سالگی برسد، برای خود، پدر و مادر و فرزندانش دعا می‌کند. فرشتگان و روح در روزی که مقدار آن پنجاه هزار سال است، به سوی او بالا می‌روند. روز قیامت به اندازۀ هزار سال است.

شب و روز را دو نشانه قرار دادیم. پس نشانۀ شب را محو کردیم و نشانة روز را روشن قرار دادیم تا فضلی از پروردگارتان بجویید و تا شمارة سال‌ها و حساب را بدانید و هر چیزی را به روشنی بیان کردیم (اسراء/۱۲). اوست کسی که خورشید را درخشان و ماه را تابان قرار داد و برای آن‌ منازلی، معیّن کرد تا شمارة سال‌ها و حساب را بدانید. خدا اینها را جز به حق نیافریده است. نشانه‌ها را برای گروهی که می‌دانند، بیان می‌کند (یونس/۵). در حقیقت شمارة ماه‌ها در نزد خدا از روزی که آسمان‌هاو زمین را آفریده است در کتاب خدا، دوازده ماه است. از آن، چهار ماه، حرام است. این آیین استوار است (توبه/۳۶).

به انسان دربارة پدر و مادرش سفارش کردیم. مادرش او را حمل کرد، سستی بر روی سستی و از شیرگرفتنش، در دو سال است. [به او سفارش کردیم] که شکرگزار من و پدر و مادرت باش که بازگشت به سوى من است (لقمان/۱۴). انسان را به نیکی دربارۀ پدر و مادرش سفارش کردیم. مادرش با تحمل رنج او را حمل کرد و با تحمل رنج او را به دنیا آورد. بارداری و از شیرگرفتن او سى ماه است تا آن‌گاه که انسان به رشد کامل خود و به چهل سالگی برسد، می‌گوید: پروردگارا، بر دلم افکن تا نعمتی را که بر من و پدر و مادرم ارزانی داشته‌ای، سپاس گویم و کار شایسته‌ای که تو آن را می‌پسندی، انجام دهم و فرزندانم را برای من شایسته گردان. در حقیقت من به سوی تو، توبه آوردم و از تسلیم‌شدگان هستم. اینان هستند که بهترین آن‌چه انجام داده‌اند، از آنها خواهیم پذیرفت و از بدی‌های آنها درمی‌گذریم و در میان بهشتیان هستند. وعدة راستی که وعده داده می‌شوند (احقاف/۱۵-۱۶).آیا نمی‌بینند که آنان در هر سال یک یا دو بار آزموده می‌شوند؟ باز هم توبه نمی‌کنند و متذکّر نمی‌شوند (توبه/۱۲۶)؟

[آن روز خدا] می‌فرماید: به عدد سال‌ها چه مدّت در زمین ماندید؟ می‌گویند: یک روز یا پاره‌ای از یک روز مانده‌ایم. از شمارگران بپرس. می‌فرماید: جز اندکی درنگ نکردید. اگر شما می‌دانستید (مومنون/۱۱۲-۱۱۴). فرشتگان و روح در روزی که مقدار آن پنجاه هزار سال است، به سوی او بالا می‌روند (معارج/۴). [خدا] امر را از آسمان به سوی زمین تدبیر می‌کند سپس در روزی که مقدار آن از آن‌چه می‌شمارید، هزار سال است، به سوی او بالا می‌رود (سجده/۵). در حقیقت یک روز [قیامت] نزد پروردگارت مانند هزار سال است، از آن‌چه می‌شمرید (حج/۴۷).

اقوام- سال، به یقین نوح را به سوی قومش فرستادیم پس در میان آنها، هزار سال جز پنجاه سال، درنگ کرد (عنکبوت/۱۴).

[یوسف] به آن کس از آن دو [زندانی] که می‌دانست نجات می‌یابد، گفت: مرا نزد ارباب خود به یاد آور پس شیطان یادآوری به پروردگارش را از یاد او برد پس [یوسف] چند سالی در زندان ماند (یوسف/۴۲). [یوسف] گفت: هفت سال پی‌در‌پی می‌کارید پس آن‌چه را درو کردید، جز اندکی از آن را که می‌خورید، در خوشه‌اش نگاه‌ دارید. آن‌گاه پس از آن، هفت [سالِ] سخت می‌آید که آن‌چه را برای آن سال‌ها از پیش نهاده‌اید جز اندکی را که نگاه می‌دارید، همه را خواهند خورد. آن‌گاه پس از آن، سالی می‌آید که به مردم در آن (سال) باران می‌رسد و در آن آب‌میوه می‌گیرید (یوسف/۴۷-۴۹).

[شعیب به موسی] گفت: من می‌خواهم یکی از این دو دختر خود را به ازدواج تو درآورم به این [شرط] که هشت سال برای من کار کنی. اگر ده سال را تمام کنی، اختیار با توست. نمی‌خواهم بر تو سخت بگیرم. اگر خدا بخواهد، مرا از صالحان خواهی یافت. [موسی] گفت: این (قرارداد) بین من و تو باشد که هر یک از دو مدّت را به انجام رسانیدم، بر من تعدّی نباشد. خدا بر آن‌چه می‌گوییم، وکیل است. چون موسی آن مدّت را به پایان رسانید و خانواده‌اش را برد، آتشی را در کنار طور دید (قصص/۲۷-۲۹). [ای موسی،] چند سال در میان اهل مدین ماندی پس در زمان مقدّر آمدی (طه/۴۰).

در حقیقت ما فرعونیان را به خشکسالى و کمبود محصولات دچار کردیم، باشد که عبرت گیرند (اعراف/۱۳۰). [فرعون به موسی] گفت: آیا تو را از کودکی در میان خود نپروردیم و سالیانی چند از عمرت را نزد ما نماندی (شعراء/۱۸)؟ [موسی گفت:] ای قوم من، به سرزمین مقدّسی که خدا برای شما مقرّر کرده، وارد شوید و به عقب باز نگردید که زیانکار خواهید شد. گفتند: ای موسی، در آنجا قومی زورمند هستند تا آنان از آنجا بیرون نروند ما هرگز وارد آن نمی‌شویم پس اگر از آنجا بیرون روند، ما وارد خواهیم شد … [خدا به موسی] فرمود: این سرزمین، چهل سال برای انها حرام شد. در زمین سرگردان خواهند بود پس تو بر گروه فاسقان اندوه نخور (مائده/۲۱-۲۶).

آن کس که به شهرى که بر بام‌هایش فرو ریخته بود عبور کرد، گفت‏: چگونه خدا، این [شهر] را پس از مرگش زنده مى‏کند؟ پس خدا او را صد سال میراند. آن‌گاه او را برانگیخت‏، فرمود‏: چقدر درنگ کردى‏؟ گفت‏: یک روز یا پاره‏اى از روز را درنگ کردم‏. فرمود‏: بلکه صد سال درنگ کردى. به خوراک و نوشیدنى خود بنگر تغییر نکرده است‏ و به درازگوش خود نگاه کن [که چگونه متلاشى شده است] (بقره/۲۵۹).

[اصحاب کهف] سیصد سال در غارشان درنگ کردند و نُه سال [بر آن] افزودند. بگو، خدا به آن‌چه درنگ کردند، داناتر است (کهف/۲۵-۲۶). در آن غار سالیانی چند بر گوش‌هایشان [پرده] زدیم آن‌گاه آنها را بیدار کردیم تا بدانیم کدام‌ یک از آن دو دسته، مدّت درنگشان را بهتر حساب می‌کنند (کهف/۱۱-۱۲).

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، جز این نیست که مشرکان نجس هستند پس از امسال نباید به مسجدالحرام نزدیک شوند (توبه/۲۸). جز این نیست که جابه‌جا کردن [ماه‌های حرام] فزونی در کفر است که کافران با آن گمراه می‌شوند. یک سال آن را حلال و یک سال آن را حرام می‌کنند تا با شمارة ماه‌هایی که خدا حرام کرده، مطابق کنند پس آن‌چه را خدا حرام کرده، حلال می‌گردانند (توبه/۳۷). آیا عذاب ما را به شتاب می‌خواهند؟ آیا نمی‌دانی که اگر آنها را سال‌ها، برخوردار کنیم و آن‌گاه آن‌چه به آن وعده داده می‌شود، به آنها برسد، آن‌چه از آن برخوردار می‌شدند، به کارشان نمی‌آید (شعراء/۲۰۴-۲۰۷)؟

رومیان در نزدیکترین سرزمین شکست خوردند. آنها بعد از شکستشان به زودی در ظرف چند سال، پیروز خواهند شد (روم/۲-۴).

بی‌گمان آنان (یهودیان) را حریص‌ترین مردم به زندگی از کسانی که شرک ورزیدند، خواهی یافت. هر یک از آنها آرزو دارد، هزار سال عمر کند در حالی‌که [عمر دراز] او را از عذاب دور نمی‌کند (بقره/۹۶).

ماه

السنة

 

 

 

 

 

 

 

وَ جَعَلْنَا اللَّیْلَ وَ النَّهَارَ آیَتَیْنِ فَمَحَوْنَا آیَةَ اللَّیْلِ وَ جَعَلْنَا آیَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِتَبْتَغُواْ فَضْلًا مِّن رَّبِّکُمْ وَ لِتَعْلَمُواْ عَدَدَ السِّنِینَ وَ الْحِسَابَ وَ کُلَّ شَیْءٍ فَصَّلْنَاهُ تَفْصِیلًا (اسراء/۱۲) هُوَ الَّذِی جَعَلَ الشَّمْسَ ضِیَاء وَ الْقَمَرَ نُورًا وَ قَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُواْ عَدَدَ السِّنِینَ وَ الْحِسَابَ مَا خَلَقَ اللّهُ ذَلِکَ إِلاَّ بِالْحَقِّ یُفَصِّلُ الآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ (یونس/۵) إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِی کِتَابِ اللّهِ یَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَات وَ الأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ (توبه/۳۶)

وَ وَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَى وَهْنٍ وَ فِصَالُهُ فِی عَامَیْنِ أَنِ اشْکُرْ لِی وَ لِوَالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ (لقمان/۱۴). وَ وَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ کُرْهًا وَ وَضَعَتْهُ کُرْهًا وَ حَمْلُهُ وَ فِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعِینَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِی أَنْ أَشْکُرَ نِعْمَتَکَ الَّتِی أَنْعَمْتَ عَلَیَّ وَ عَلَى وَالِدَیَّ وَ أَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَ أَصْلِحْ لِی فِی ذُرِّیَّتِی إِنِّی تُبْتُ إِلَیْکَ وَ إِنِّی مِنَ الْمُسْلِمِینَ*أُوْلَئِکَ الَّذِینَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجاوَزُ عَن سَیِّئَاتِهِمْ فِی أَصْحَابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِی کَانُوا یُوعَدُونَ (احقاف/۱۵-۱۶) أَوَلاَ یَرَوْنَ أَنَّهُمْ یُفْتَنُونَ فِی کُلِّ عَامٍ مَّرَّةً أَوْ مَرَّتَیْنِ ثُمَّ لاَ یَتُوبُونَ وَلاَ هُمْ یَذَّکَّرُونَ (توبه/۱۲۶)

 

 

[یومئذ] قَالَ [الله] کَمْ لَبِثْتُمْ فِی الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِینَ* قَالُوا لَبِثْنَا یَوْمًا أَوْ بَعْضَ یَوْمٍ فَاسْأَلْ الْعَادِّینَ*قَالَ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا قَلِیلًا لَّوْ أَنَّکُمْ کُنتُمْ تَعْلَمُونَ (مومنون/۱۱۲-۱۱۴) تَعْرُجُ الْمَلَائِکَةُ وَ الرُّوحُ إِلَیْهِ فِی یَوْمٍ کَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِینَ أَلْفَ سَنَةٍ (معارج/۴) یُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ یَعْرُجُ إِلَیْهِ فِی یَوْمٍ کَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّونَ (سجده/۵) إِنَّ یَوْمًا عِندَ رَبِّکَ کَأَلْفِ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّونَ (حج/۴۷)

الاقوام- السّنة، وَ لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِیهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِینَ عَامًا فَأَخَذَهُمُ الطُّوفَانُ وَ هُمْ ظَالِمُونَ (عنکبوت/۱۴)

وَ قَالَ [یوسف] لِلَّذِی ظَنَّ أَنَّهُ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْکُرْنِی عِندَ رَبِّکَ فَأَنسَاهُ الشَّیْطَانُ ذِکْرَ رَبِّهِ فَلَبِثَ فِی السِّجْنِ بِضْعَ سِنِینَ (یوسف/۴۲) قَالَ [یوسف] تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِینَ دَأَبًا فَمَا حَصَدتُّمْ فَذَرُوهُ فِی سُنبُلِهِ إِلاَّ قَلِیلًا مِّمَّا تَأْکُلُونَ* ثُمَّ یَأْتِی مِن بَعْدِ ذَلِکَ سَبْعٌ شِدَادٌ یَأْکُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ إِلاَّ قَلِیلًا مِّمَّا تُحْصِنُونَ* ثُمَّ یَأْتِی مِن بَعْدِ ذَلِکَ عَامٌ فِیهِ یُغَاثُ النَّاسُ وَ فِیهِ یَعْصِرُونَ (یوسف/۴۷-۴۹)

 

قَالَ [شعیب لموسی] إِنِّی أُرِیدُ أَنْ أُنکِحَکَ إِحْدَى ابْنَتَیَّ هَاتَیْنِ عَلَى أَن تَأْجُرَنِی ثَمَانِیَ حِجَجٍ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِندِکَ وَ مَا أُرِیدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَیْکَ سَتَجِدُنِی إِن شَاء اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِینَ* قَالَ ذَلِکَ بَیْنِی وَ بَیْنَکَ أَیَّمَا الْأَجَلَیْنِ قَضَیْتُ فَلَا عُدْوَانَ عَلَیَّ وَ اللَّهُ عَلَى مَا نَقُولُ وَکِیلٌ*فَلَمَّا قَضَى مُوسَی الْأَجَلَ وَ سَارَ بِأَهْلِهِ آنَسَ مِن جَانِبِ الطُّورِ نَارًا (قصص/۲۷-۲۹)[یا موسی] فَلَبِثْتَ سِنِینَ فِی أَهْلِ مَدْیَنَ ثُمَّ جِئْتَ عَلَى قَدَرٍ یَا مُوسَى (طه/۴۰)

 

وَ لَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَونَ بِالسِّنِینَ وَ نَقْصٍ مِّن الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُونَ (اعراف/۱۳۰) قَالَ [فرعون لموسی] أَلَمْ نُرَبِّکَ فِینَا وَلِیدًا وَ لَبِثْتَ فِینَا مِنْ عُمُرِکَ سِنِینَ   (شعراء/۱۸) [قال موسی] یَا قَوْمِ ادْخُلُوا الأَرْضَ المُقَدَّسَةَ الَّتِی کَتَبَ اللّهُ لَکُمْ وَ لاَ تَرْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِکُمْ فَتَنقَلِبُوا خَاسِرِینَ*قَالُوا یَا مُوسَى إِنَّ فِیهَا قَوْمًا جَبَّارِینَ وَ إِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا حَتَّىَ یَخْرُجُواْ مِنْهَا فَإِن یَخْرُجُواْ مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ* … قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَیْهِمْ أَرْبَعِینَ سَنَةً یَتِیهُونَ فِی الأَرْضِ فَلاَ تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفَاسِقِینَ (مائده/۲۱-۲۶)

کَالَّذِی مَرَّ عَلَى قَرْیَةٍ وَ هِیَ خَاوِیَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّىَ یُحْیِی هََذِهِ اللّهُ بَعْدَ مَوْتِهَا فَأَمَاتَهُ اللّهُ مِئَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ قَالَ کَمْ لَبِثْتَ قَالَ لَبِثْتُ یَوْمًا أَوْ بَعْضَ یَوْمٍ قَالَ بَل لَّبِثْتَ مِئَةَ عَامٍ فَانظُرْ إِلَى طَعَامِکَ وَ شَرَابِکَ لَمْ یَتَسَنَّهْ وَ انظُرْ إِلَى حِمَارِکَ (بقره/۲۵۹)

وَ لَبِثُوا [اصحاب الکهف] فِی کَهْفِهِمْ ثَلَاثَ مِائَةٍ سِنِینَ وَ ازْدَادُوا تِسْعًا* قُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوا (کهف/۲۵-۲۶) فَضَرَبْنَا عَلَى آذَانِهِمْ فِی الْکَهْفِ سِنِینَ عَدَدًا* ثُمَّ بَعَثْنَاهُمْ لِنَعْلَمَ أَیُّ الْحِزْبَیْنِ أَحْصَى لِمَا لَبِثُوا أَمَدًا (کهف/۱۱-۱۲)

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْمُشْرِکُونَ نَجَسٌ فَلاَ یَقْرَبُواْ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَا (توبه/۲۸) إِنَّمَا النَّسِیءُ زِیَادَةٌ فِی الْکُفْرِ یُضَلُّ بِهِ الَّذِینَ کَفَرُواْ یُحِلِّونَهُ عَامًا وَ یُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِّیُوَاطِؤُواْ عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّهُ فَیُحِلُّواْ مَا حَرَّمَ اللّهُ (توبه/۳۷) أَفَبِعَذَابِنَا یَسْتَعْجِلُونَ* أَفَرَأَیْتَ إِن مَّتَّعْنَاهُمْ سِنِینَ* ثُمَّ جَاءهُم مَّا کَانُوا یُوعَدُونَ* مَا أَغْنَى عَنْهُم مَّا کَانُوا یُمَتَّعُونَ (شعراء/۲۰۴-۲۰۷)

 

 

غُلِبَتِ الرُّومُ*فِی أَدْنَى الْأَرْضِ وَ هُم مِّن بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ* فِی بِضْعِ سِنِینَ (روم/۲-۴)

وَ لَتَجِدَنَّهُمْ [الیهود]أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَى حَیَاةٍ وَ مِنَ الَّذِینَ أَشْرَکُواْ یَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ یُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَ مَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذَابِ أَن یُعَمَّرَ (بقره/۹۶)